रशिया-युक्रेन युद्ध, रशियाकडून युद्धाची घोषणा, Russia Ukraine News Notes, Download PDF

By Ganesh Mankar|Updated : February 24th, 2022

युक्रेनच्या रशियाशी असलेल्या सीमेवरील तणाव गेल्या काही वर्षांत सर्वाधिक आहे. रशियाच्या संभाव्य आक्रमणाच्या भीतीने अमेरिका आणि नाटो युक्रेनला पाठिंबा देत आहेत. रशिया पूर्व युक्रेनमध्ये लष्करी कारवाई करणार असल्याचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांनी एका दूरचित्रवाणी भाषणात सांगितले. या लेखात, आम्ही रशिया आणि युक्रेन यांच्यातील युद्ध, तणावाचे कारण, ताज्या घडामोडी, या प्रदेशातील विविध भागधारकांची भूमिका आणि एमपीएससी परीक्षेचा पुढील मार्ग स्पष्ट करतो.

 

Download BYJU'S Exam Prep App and prepare General Knowledge for Maharashtra State exams.

 

Table of Content

रशिया-युक्रेन युद्ध

रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांनी गुरुवारी युक्रेनमध्ये लष्करी कारवाईची घोषणा केली आणि लगेचच देशभरात स्फोट ऐकू आले आणि त्यांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी "संपूर्ण प्रमाणात आक्रमण" सुरू असल्याचा इशारा दिला.
युक्रेनच्या सीमेवर 150,000 ते 200,000 सैन्य जमा करणाऱ्या पुतीनला रशियावर अनेक आठवडे प्रखर मुत्सद्देगिरी आणि पाश्चात्य निर्बंध लादण्यात अयशस्वी झाले.

"मी लष्करी कारवाईचा निर्णय घेतला आहे," पुतिन यांनी एका आश्चर्यचकित टेलिव्हिजन घोषणेमध्ये सांगितले ज्यामुळे अमेरिकेचे अध्यक्ष जो बिडेन यांच्याकडून तात्काळ निषेध करण्यात आला आणि जागतिक वित्तीय बाजारपेठेत गोंधळ उडाला.

पुतीन यांनी युक्रेनियन सैनिकांना शस्त्रे खाली ठेवण्याचे आवाहन केले आणि सरकार देशाच्या पूर्वेकडील "नरसंहार" वर देखरेख करत असल्याचा दावा करून ऑपरेशनचे समर्थन केले.

  • रशिया-युक्रेन सीमेजवळ रशियाने मोठ्या संख्येने सैन्य गोळा केले आणि दोन्ही देशांमधील आगामी युद्ध आणि युक्रेनच्या संभाव्य विलीनीकरणाबद्दल शंका निर्माण केली.
  • डिसेंबर 2021 मध्ये रशियाने पाश्चिमात्य देशांसाठी 8 कलमी सुरक्षा कराराचा मसुदा प्रकाशित केला. युक्रेनच्या संकटासह युरोपातील तणाव दूर करण्याच्या उद्देशाने हा मसुदा तयार करण्यात आला होता.
  • परंतु त्यात युक्रेनला उत्तर अटलांटिक करार संघटनेत (नाटो) सामील होण्यास बंदी घालणे, नाटोच्या पुढील विस्ताराला आळा घालणे, या प्रदेशातील कवायती रोखणे आदी वादग्रस्त तरतुदी होत्या.
  • या मसुद्यावरील चर्चा सातत्याने अयशस्वी ठरली आणि रशिया-युक्रेन सीमेवर रशियन सैन्याच्या उभारणीमुळे तणाव वाढला.
  • या संकटाने जागतिक मथळे पकडले आहेत आणि नवीन "शीतयुद्ध" किंवा "तिसरे महायुद्ध" सुरू करण्यास सक्षम असल्याचे म्हटले गेले आहे.

byjusexamprep

रशिया-युक्रेन विवाद: पार्श्वभूमी

  • सोव्हिएत युनियनच्या विघटनानंतर युक्रेनला १९९१ साली स्वातंत्र्य मिळाले.
  • युक्रेनचे विघटन होईपर्यंत १९९१ सालापर्यंत सोव्हिएत युनियनचा सदस्य होता आणि तेव्हापासून रशियाने हा देश आपल्या कक्षेत राखण्याचा प्रयत्न केला आहे.
  • 2014 मध्ये, युक्रेनच्या पूर्वेकडील औद्योगिक मध्यवर्ती भागात, डोनेत्स्क बेसिनमध्ये फुटीरतावादी बंडखोरी सुरू झाली.
  • क्रिमियाच्या आक्रमणामुळे आणि त्याच्या विलीनीकरणामुळे रशियाला या प्रदेशात सागरी फायदा झाला.
  • त्यामुळे अमेरिका आणि युरोपियन युनियन या दोन्ही देशांनी युक्रेनच्या सीमांच्या अखंडतेचे रक्षण करण्याचे वचन दिले आहे.

रशियाला युक्रेनचे महत्त्व (Importance of Ukraine to Russia)

  • युक्रेन आणि रशिया यांच्यात शेकडो वर्षांपासून सांस्कृतिक आणि भाषिक संबंध आहेत.
  • युक्रेन हा रशियानंतर सोव्हिएत युनियनमधील सर्वात शक्तिशाली देश होता.
  • युक्रेन हे व्यावसायिक उद्योग, कारखाने आणि संरक्षण उत्पादनाचे केंद्र राहिले आहे.
  • युक्रेन रशियाला काळ्या समुद्रात प्रवेश आणि भूमध्य समुद्राला महत्त्वपूर्ण कनेक्टिव्हिटी देखील प्रदान करते.

रशियाच्या मागण्या (Demands from Russia)

  • रशियाच्या सीमांशी संबंधित युक्रेन आणि जॉर्जियासारख्या देशांचा समावेश असलेल्या नाटोच्या आणखी विस्तारावर बंदी घालण्याची मागणी रशियाने केली आहे.
  • रशियाने नाटोला १९९० च्या दशकातील आपली लष्करी तैनाती मागे घेण्यास सांगितले आणि सीमावर्ती भागात मध्यवर्ती पल्ल्याची क्षेपणास्त्रे तैनात करण्यास मनाई केली.
  • शिवाय रशियाने नाटोला युक्रेन आणि इतर भूतपूर्व सोव्हिएत प्रजासत्ताकांबरोबरच्या लष्करी सहकार्याला आळा घालण्यास सांगितले.

या घटकाची पीडीएफ डाउनलोड करण्यासाठी खाली दिलेल्या लिंक वर क्लिक करा:

रशिया-युक्रेन युद्ध, Download PDF मराठीमध्ये

Related Articles: 

More From Us:

Maharashtra Static GK 

MPSC Current Affairs 2022: Download in Marathi & English

Important Government Schemes For MPSC 

NCERT Books for MPSC State Exam 2022

Maharashtra State Board Books PDF

MPSC GK Study Material: Complete Notes for MPSC Exam [Free]

Download BYJU'S Exam Prep App

Daily, Monthly, Yearly Current Affairs Digest, Daily Editorial Analysis, Free PDF's & more, Join our Telegram Group Join Now

Comments

write a comment

FAQs

  • युक्रेन १९९१ मध्ये विघटन होईपर्यंत सोव्हिएत युनियनचा सदस्य होता. सोव्हिएत युनियनच्या विघटनानंतर १९९१ मध्ये युक्रेनला स्वातंत्र्य मिळाले आणि तेव्हापासून रशियाने आपल्या कक्षेतील देशावरील आपला प्रभाव कायम राखण्याचा प्रयत्न केला आहे.

  • युक्रेनला नाटोकडून सदस्यत्वाची कोणतीही ऑफर नसली, तरी १९९७ मध्ये स्थापन झाल्यापासून ते युतीच्या जवळ आहेत. युक्रेनचे अध्यक्ष व्हिक्टर यानुकोविच यांनी नाटो सदस्यत्वाची योजना रद्द केली होती, ज्यांनी देशाला अलिप्त ठेवणे पसंत केले होते.

  • जगातील बहुसंख्य लोक क्रायमियाला युक्रेनचा भाग मानतात. भौगोलिकदृष्ट्या, हा काळ्या समुद्रातील एक द्वीपकल्प आहे जो त्याच्या धोरणात्मक महत्त्वामुळे युगानुयुगे लढा देत आहे. 2014 मध्ये, रशियाने युक्रेनचा एक भाग असलेल्या क्रायमियावर आक्रमण केले आणि त्याला ताब्यात घेतले कारण या प्रदेशावरील त्याचा कमी होत असलेला प्रभाव आणि उदयोन्मुख असुरक्षिततेमुळे.

Follow us for latest updates