आसाम-मेघालय सीमा विवाद, Assam - Meghalaya Border Dispute: All You Need to Know

By Ganesh Mankar|Updated : March 30th, 2022

आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा आणि त्यांचे मेघालय समकक्ष कॉनरॅड संगमा यांनी नवी दिल्लीत केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्या उपस्थितीत दोन ईशान्येकडील राज्यांमधील 50 वर्षांचा सीमावाद संपवण्यासाठी करारावर स्वाक्षरी केली.आजच्या लेखात आपण आसाम-मेघालय सीमा विवाद काय आहे याच्या संबंधी संपूर्ण माहिती बघणार आहोत.

Download BYJU'S Exam Prep App and prepare General Knowledge for Maharashtra State exams.

Table of Content

आसाम-मेघालय सीमा विवाद

  • आसाम आणि मेघालय यांची 885 किमी लांबीची सीमा आहे. आत्तापर्यंत, त्यांच्या सीमेवर विवादाचे 12 मुद्दे आहेत.
  • आसाम-मेघालय सीमा विवाद अप्पर ताराबारी, गझांग राखीव जंगल, हाहिम, लांगपीह, बोर्डुअर, बोकलापारा, नोंगवाह, मातामुर, खानापारा-पिलांगकाटा, देशदेमोराह ब्लॉक I आणि ब्लॉक II, खंडुली आणि रेताचेरा यांचा समावेश आहे.
  • आसाम पुनर्रचना कायदा, 1971 अंतर्गत मेघालय हे आसाममधून वेगळे करण्यात आले, या कायद्याला आव्हान दिले गेले, ज्यामुळे वाद निर्माण झाले.

वादाचा मुख्य मुद्दा

byjusexamprep

  • आसाम आणि मेघालय यांच्यातील वादाचा मुख्य मुद्दा हा आसामच्या कामरूप जिल्ह्याच्या सीमेवर असलेल्या पश्चिम गारो हिल्समधील लांगपीह जिल्हा आहे.
  • ब्रिटिश वसाहत काळात लांगपीह हा कामरूप जिल्ह्याचा भाग होता परंतु स्वातंत्र्यानंतर तो गारो हिल्स आणि मेघालयचा भाग बनला.
  • आसाम हा आसाममधील मिकिर हिल्सचा भाग आपला मानतो.
  • मेघालयने मिकीर हिल्सच्या ब्लॉक्स १ आणि २ वर - आता कार्बी आंगलाँग प्रदेश - आसामचा भाग असल्याबद्दल प्रश्न विचारला आहे. मेघालयचे म्हणणे आहे की हे पूर्वीच्या युनायटेड खासी आणि जयंतिया हिल्स जिल्ह्यांचे भाग होते.

आसाम आणि मेघालयाने सीमा विवाद सोडवण्यासाठी करार केला

  • ईशान्येसाठी "ऐतिहासिक दिवस" म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या, आसाम आणि मेघालयच्या मुख्यमंत्र्यांनी मंगळवारी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्या उपस्थितीत त्यांच्या पाच दशकांपूर्वीच्या आंतरराज्यीय सीमेचा काही भाग सोडवण्यासाठी करारावर स्वाक्षरी केली.
  • गेल्या वर्षी जुलैपासून, आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा आणि त्यांचे मेघालय समकक्ष कॉनरॅड संगमा 884 किमी-सीमेवर दीर्घकाळ चाललेला वाद सोडवण्यासाठी चर्चा करत होते.
  • गेल्या वर्षी दोन्ही राज्य सरकारांनी वादग्रस्त असलेल्या १२ क्षेत्रांपैकी सहा क्षेत्रे - हहीम, गिझांग, ताराबारी, बोकलापारा, खानपारा-पिलिंगकाटा, रताचेरा - पहिल्या टप्प्यात तोडगा काढण्यासाठी निश्चित केली होती.
  • हा करार या वर्षी जानेवारीत दोन्ही राज्यांनी संयुक्तपणे केलेल्या शिफारशींच्या अंतिम संचावर आधारित होता: पहिल्या टप्प्यात तोडगा काढण्यासाठी घेण्यात आलेल्या 36.79 चौरस किमी वादग्रस्त क्षेत्रापैकी आसामला 18.51 चौरस किमी आणि मेघालयला 18.28 चौरस किमीचे पूर्ण नियंत्रण मिळेल.
  • पुढच्या टप्प्यात दोन्ही सरकारांच्या प्रतिनिधींच्या उपस्थितीत भारतीय सर्वेक्षणाद्वारे सीमारेषेचे रेखांकन आणि सीमांकन समाविष्ट असेल. त्यानंतर तो मंजुरीसाठी संसदेत ठेवला जाईल. 

 या घटकाविषयी अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी खाली दिलेली पीडीएफ डाउनलोड करावी:

आसाम-मेघालय सीमा विवाद, Download PDF मराठीमध्ये 

Candidates can check the relevant links given below for more comprehensive preparation for the upcoming MPSC Exam:

संविधानाची ऐतिहासिक उत्क्रांती

भारताचे राष्ट्रपती

1857 चा उठाव

भारताचा प्राकृतिक भूगोल

शेतकरी उठाव

राष्ट्रीय उत्पन्न

More From Us:

Maharashtra Static GK 

MPSC Current Affairs 2022: Download in Marathi & English

Important Government Schemes For MPSC 

NCERT Books for MPSC State Exam 2022

Maharashtra State Board Books PDF

MPSC GK Study Material: Complete Notes for MPSC Exam [Free]

Download BYJU'S Exam Prep App

Daily, Monthly, Yearly Current Affairs Digest, Daily Editorial Analysis, Free PDF's & more, Join our Telegram Group Join Now

Comments

write a comment

FAQs

  • आसाम-मिझोरामच्या प्रकरणाप्रमाणेच आसाम-नागालँड वादाला अनेक दशकांपूर्वीचा इतिहास आहे, जो १९६३ मध्ये नागालँडचे स्वतंत्र राज्य म्हणून निर्माण झाल्यामुळे अधिकच बिकट झाला होता. जून १९६८ मध्ये सरकारी दले आणि अतिरेकी यांच्यात झालेल्या चकमकीत किमान १५० जणांचा मृत्यू झाला.

  • धुबरी जिल्हा हे बरोबर उत्तर आहे. धुबरी जिल्ह्याला भारतातील आसाम राज्यातील सर्वात लांब आंतरराष्ट्रीय सीमा आहे. धुबरी जिल्ह्यातील भारत-बांगलादेश आंतरराष्ट्रीय सीमेची लांबी सुमारे 134 किमी आहे.

  • आसाम राज्यातून युनायटेड खासी हिल्स आणि जयंतिया हिल्स आणि २१ जानेवारी १९७२ रोजी गारो हिल्स हे दोन जिल्हे कोरून मेघालयाची निर्मिती करण्यात आली. मेघालय पूर्वी आसामचा भाग होता, परंतु २१ जानेवारी १९७२ रोजी खासी, गारो आणि जयंतिया हिल्स हे जिल्हे मेघालयाचे नवे राज्य बनले.

  • आसामची अरुणाचल प्रदेश, नागालँड, मणिपूर, मिझोराम, त्रिपुरा, मेघालय आणि पश्चिम बंगाल यांच्या आंतर-राज्य सीमा आहेत ज्याची लांबी 2743.1KM पेक्षा जास्त आहे.

Follow us for latest updates